Uy oldi-sotdi shartnomasi namunasi

Uy oldi-sotdi shartnomasi nima uchun kerak?

Uy oldi-sotdi shartnomasi — uy-joy bir shaxsdan ikkinchisiga o'tishini rasmiylashtiradigan asosiy hujjat. U pul haqiqatan to'langanini, uy qanday holatda topshirilganini va tomonlar nimalarga kelishganini qayd etadi. Shartnomasiz bitim tuzilsa, keyinchalik nizo chiqqanda kim kimga qancha to'laganini isbotlash deyarli imkonsiz bo'ladi.

Shartnoma ayniqsa xaridor uchun muhim: u uy garovda emasligi, hibsga olinmagani va uchinchi shaxslar huquqidan xoli ekani haqidagi sotuvchi kafolatini yozma qayd etadi. Agar keyinchalik uyga da'vo chiqsa yoki begona odam ro'yxatdan chiqishni istamasa, xaridor aynan shu bandga tayanadi.

Sotuvchi uchun ham foydasi bor: shartnomada uy qachon va qanday holatda topshirilgani yoziladi. Ro'yxatdan o'tkazilgach, uy bilan bog'liq javobgarlik xaridorga o'tadi, shartnoma esa bu chegarani belgilaydigan hujjat bo'ladi.

Shartnoma kamida ikki nusxada tuziladi va har bir tomonda bittadan qoladi. Uni yo'qotib qo'ymang: qayta ro'yxatdan o'tkazishda ham, keyinchalik nizo chiqsa ham asosiy hujjat aynan shu bo'ladi.

Mulk huquqi qachon o'tadi?

Bu eng ko'p yanglishiladigan masala. O'zbekistonda uy-joyga mulk huquqi shartnoma imzolangani bilan emas, davlat ro'yxatidan o'tkazish orqali o'tadi. Ya'ni qo'lda shartnoma bo'lsa-yu, uy hali xaridor nomiga o'tkazilmagan bo'lsa, rasman u sotuvchiga tegishli bo'lib qolaveradi.

Bundan kelib chiqadigan xavf jiddiy: ro'yxatdan o'tkazilmagan uy bilan bog'liq soliq va boshqa majburiyatlar sotuvchi nomiga yoziladi. Shuning uchun shartnoma tuzilgandan keyin qayta ro'yxatdan o'tkazishni kechiktirmaslik kerak — bu ikkala tomonning ham manfaati.

Uy-joy shartnomada qanday tavsiflanadi?

Shartnomada uy boshqa hech qanday obyekt bilan chalkashmaydigan darajada aniq tavsiflanishi kerak. Buning uchun quyidagilar yoziladi: to'liq manzil, umumiy maydoni, xonalar soni, qavatlar soni va turar-joy turi (individual uy, kvartira va h.k.).

Bu ma'lumotlar mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatdagi yozuv bilan to'liq mos bo'lishi kerak. Bitta raqam yoki harf farq qilsa, keyinchalik ro'yxatdan o'tkazishda muammo chiqishi mumkin, shuning uchun manzil va maydonni hujjatdan aniq ko'chirib yozish tavsiya etiladi.

Kadastr raqami va mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlar

Kadastr raqami — har bir ko'chmas mulk obyekti uchun noyob identifikator. U mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatda (guvohnoma yoki ko'chirma) ko'rsatiladi va shartnomada aynan shu ko'rinishda takrorlanishi kerak.

Xarid oldidan uyning haqiqatan sotuvchiga tegishli ekanini, garovda, hibsda yoki taqiqda emasligini tekshirish tavsiya etiladi — buning uchun ko'chmas mulk reestridan ko'chirma olinadi. Bu tekshiruv keyinchalik nizolarning oldini oladi.

Narx qanday yoziladi?

Narx raqam bilan ham, so'z bilan ham yoziladi. Bu moliyaviy hujjatlarning umumiy qoidasi: raqamda bitta nol qo'shilib qolsa yoki o'chib ketsa, so'z bilan yozilgan variant haqiqiy hisoblanadi. Generator narxni avtomatik so'zga aylantiradi.

Amalda ba'zan shartnomada haqiqiy narxdan past summa ko'rsatiladi. Bu xaridor uchun xavfli: bitim bekor qilinsa yoki sud orqali qaytarilsa, unga shartnomada yozilgan summa qaytariladi, haqiqatan to'langani emas. Shuning uchun haqiqiy narxni yozish xaridorning bevosita manfaati.

To'lov tartibi va uyni topshirish

To'lov naqd, bank o'tkazmasi orqali yoki bo'lib-bo'lib amalga oshirilishi mumkin. Bank o'tkazmasi qo'shimcha dalil qoldirgani uchun katta summalarda qulayroq: to'lov haqiqatan o'tkazilgani bank hujjatida qoladi. Naqd to'lovda esa shartnomada pul to'liq olingani alohida band bilan qayd etilishi kerak.

Bo'lib to'lashda har bir to'lov muddati va summasi aniq yozilishi lozim. Bunday holatda uyni to'liq to'lovdan keyin topshirish yoki ro'yxatdan o'tkazishni to'lov yakunlangach amalga oshirish xavfsizroq — aks holda sotuvchi qolgan summani undirishda qiyinchilikka duch keladi.

Kafolat bandlari nimani anglatadi?

Shartnomada ikkita muhim kafolat bo'ladi. Birinchisi — xaridor uyni ko'zdan kechirgani, uning holati bilan tanishgani va da'vosi yo'qligi. Bu sotuvchini keyinchalik «uy nosoz ekan» degan da'volardan himoya qiladi.

Ikkinchisi — sotuvchining uy garovda emasligi, hibsga olinmagani, ijaraga berilmagani va uchinchi shaxslar huquqidan, shu jumladan ro'yxatga olingan shaxslardan xoli ekani haqidagi kafolati. Bu xaridorni himoya qiladi. Agar keyinchalik uyga bank yoki uchinchi shaxs da'vo qilsa, xaridor aynan shu bandga tayanib zararni talab qiladi.

Tipik xatolar

Eng keng tarqalgan xatolar: kadastr raqamini yozmaslik, narxni faqat raqamda ko'rsatish, haqiqiy narxdan past summa yozish, uyda ro'yxatdan o'tgan shaxslarni tekshirmaslik va shartnomani bitta nusxada tuzish. Shartnoma kamida ikki nusxada tuziladi va har bir tomonda bittadan qoladi.

Yana bir jiddiy xato — shartnoma tuzib, uyni topshirib, ro'yxatdan o'tkazishni «keyinroq»ga qoldirish. Bu holatda sotuvchi rasman egasi bo'lib qolaveradi. Shartnoma imzolangach, ro'yxatdan o'tkazishni imkon qadar tez amalga oshirish kerak.

Generatorda formani to'ldirasiz — shartnoma matni real vaqtda o'ng tarafda shakllanadi, to'ldirilmagan joylar sariq rangda ajratiladi. Sotuvchi yoki xaridor yuridik shaxs bo'lsa, tegishli tugmani bosing: pasport maydonlari o'rniga STIR, bank rekvizitlari va direktor maydonlari chiqadi va shartnoma matni ham mos ravishda o'zgaradi.